ارسال به دوستان ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 204432
تاریخ انتشار : 19 اسفند 1395 10:50
تعداد بازدید : 1425

واکاوی ارزش های اخلاقی در شعر زهد شریف رضی از منظر آیات قرآن کریم و احادیث شریف

این مقاله با رویکردی میان رشته ای، تاریخی، وصفی و تحلیلی در صدد است تا از رهگذر ارائه مفهوم زهد (از نظر لغت و اصطلاح) و تبیین حقیقت آن از خلال آیات قرآن و روایات به بررسی مفهومی و مصداقی ارزش های اخلاقی و ابعاد و آثار آن از خلال اشعار زهدِ شریف رضی این عالم بزرگ دینی و شاعر بزرگ قرن چهارم و تبلور آن در زندگی و سعادت فردی و اجتماعی بپردازد.

چکيده:


زهد به عنوان یکی از مهمترین فضایل والای انسانی، همواره مورد توجه ادیان توحیدی بالاخص آیات قرآن کریم و احادیث شریف بوده بطوریکه از آموزه ها و سیره علمی و عملی رسول خدا(ص) و اهل بیت(ع) ایشان قابل استخراج است. زهد دربردارنده آثاری شگرف در شعر عربی از عصر جاهلی تاکنون بوده و از جمله مفاهیمی است که نقش آشکار و موثری را در زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی ایفا می کند و هرکدام از ملت ها با وجود ریشه های فرهنگی و دینی، تفسیر متفاوت از این پدیده درونی ارائه نموده اند.
مفهوم اولیه‏ى زهد به معناى ترک دنیاطلبى و خوف از عذاب الهى است که خمیرمایه‏ى عرفان اسلامى و سیر و سلوک معنوى است بطوریکه در فرهنگ اسلامی به معنای عدم تعلق و دلبستگی به دنیا و ظواهر مادی آن و یا عدم رهبانیت، انزوا و ترک دنیا آمده و این تعریف با تلاش برای کسب مال حلال از طریق مشروع و رفع نیازهای فردی و اجتماعی و دستگیری از نیازمندان متفاوت است. زهد منجر به ظهور عوامل تأثيرگذار و بنياديني دنیوی و معنوی خواهد شد كه زمينه ساز رشد فردي و اجتماعي است و از جمله عوامل ایجاد آن می توان به جهان شناسی و یقین به حقیقت و مبدأ هستی، بینش صحیح به معاد و آخرت و اعتقاد به بقای آن، شناخت درست دنیا (دنیا شناسی)، خودشناسی اشاره کرد. در این راستا مهم ترين آثار زهد در زندگي فردي اجتماعي عبارتند از: یاد مرگ و آخرت، کوتاه نمودن آرزوهای دور، شکر، قناعت، تقوی، صبر، جهاد، مساعدت محرومین.
این مقاله با رویکردی میان رشته ای، تاریخی، وصفی و تحلیلی در صدد است تا از رهگذر ارائه مفهوم زهد (از نظر لغت و اصطلاح) و تبیین حقیقت آن از خلال آیات قرآن و روایات به بررسی مفهومی و مصداقی ارزش های اخلاقی و ابعاد و آثار آن از خلال اشعار زهدِ شریف رضی این عالم بزرگ دینی و شاعر بزرگ قرن چهارم و تبلور آن در زندگی و سعادت فردی و اجتماعی بپردازد.

واژگان کليدی: شعر زهد، قرآن کريم، احاديث شریف، شريف رضي، ارزش های اخلاقی.







نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :
 
 
 

حديث

 

يَكْتَسِبُ الصّادِقُ بِصِدْقِهِ ثَلاثا: حُسْنَ الثِّقَةِ بِهِ، وَالْمَحَبَّةَ لَهُ، وَالْمَهابَةَ عَنْهُ؛

راستگو با راستگويى خود، سه چيز را به دست مى‏آورد: اعتماد، محبت و شكوه (در دل‏ها).

غررالحكم، ج 6، ص 480، ح 11038؛ دوستى در قرآن و حديث، ص 108.